
Daraasad: Haweenka Soomaaliyeed oo hormuud u ah biyaha, cuntada iyo nabadda
Cilmi-baadhis 2025 ah oo ka dhacday saddex goobood oo ku kala yaal saddex dowlad-goboleed oo Soomaaliya ka tirsan ayaa baartay doorka haweenka.
Sahra Ahmed Koshin iyo Newman Tekwa ayaa qoray maqaal lagu magacaabo 'Women, Water and Peace: Strategies for climate adaptation and agricultural sustainability in Somalia', kaas oo ku salaysan cilmi-baadhis tayo leh oo la sameeyay 2025 ka dhacday saddex goobood oo ku kala yaal saddex dowlad-goboleed oo Soomaaliya ka tirsan.
Haweenka oo ka qayb qaata biyaha iyo beeraha
Maqaalku wuxuu baarayaa sida haweenka maxalliga ah ay u beddelaan kaydka biyaha, suuqyada beeraha iyo mashaariicda agabka beeraha qalab loogu dhiso adkaysiga cimilada, soo noolaynta hab-nololeedka iyo wada-noolaanshaha nabadda leh. Sida cilmi-baadhistan sheegtay, ka-qaybgalka haweenka ee guddiyada biyaha iyo iskaashatooyinka beeraha waxay gacan ka geystaan yaraynta colaadda khilaafka ku ah kheyraadka yar, hagaajinta amniga cuntada, helitaanka sinnaanta leh ee biyo nadiif ah iyo hab-nololeedka beeraha.
Yaraynta culeyska waqtiga iyo doorka hoggaaminta
Cilmi-baadhistu waxay sheegtay in tallaabooyinkan ay yareeyeen culeyska waqtiga haweenka ee soo qaadashada biyaha, taas oo u sahlay inay si macno leh uga qayb qaataan maamulka maxalliga ah, waxayna caqabad ku noqotay caadooyinka jinsiga ee xididada adag. Maqaalku wuxuu ku doodayaa in haweenka Soomaaliyeed aysan ahayn qaatayaal dadka gargaarka siiya oo keliya, balse ay yihiin jilayaal dhexe oo sugaya amniga biyaha, nidaamka cuntada iyo nabadda maxalliga ah.
Nabadda maalinlaha ah iyo farqi aan sinnaan lahayn
Iyadoo lagu jiro xaalad colaad iyo rabshad, daraasadan waxay muujinaysaa in 'nabadda maalinlaha ah' ee haweenku hoggaamiyaan, iyada oo loo marayo iskaashi, beeraha waara iyo wadaagga kheyraadka, ay xoojiso kalsoonida bulshada isla markaana yareyso xiisadaha ka dhasha culeyska cimilada. Si kastaba ha ahaatee, falanqayn ku saleysan cilmiga siyaasadda deegaanka ee dumarka ayaa daaha ka qaaday in faa'iidooyinkan aan si sinnaan lahayn loo qaybin, maadaama haweenka ka soo jeeda qabiilooyinka laga tiro yar yahay iyo kuwa ku nool xeryaha barakacayaasha aanay si isku mid ah uga faa'iidayn.
Research by Sahra Ahmed Koshin and Newman Tekwa draws on 2025 fieldwork in three sites across three Somali federal states, while noting that gains are uneven.
Women's leadership in water and agricultural projects in Somalia is helping reduce conflict over scarce resources and improve food security, according to research by Sahra Ahmed Koshin and Newman Tekwa. The study draws on qualitative fieldwork conducted in 2025 in three study sites across three Somali federal states.
What the Fieldwork Examined
The article, titled 'Women, Water and Peace: Strategies for climate adaptation and agricultural sustainability in Somalia', examines how local women are turning water catchments, agricultural markets and input projects into vehicles for climate resilience, livelihood revival and peaceful co-existence. The authors base their findings on qualitative fieldwork carried out in 2025 at three study sites spread across three Somali federal states.
Water Committees, Cooperatives and Time Saved
According to the research, women's participation in local water committees and agricultural cooperatives is contributing to reduced conflict over scarce resources, improved food security, and more equitable access to clean water and agricultural livelihoods. The interventions have also cut the time women spend fetching water, enabling them to take part more meaningfully in local governance and challenging strongly entrenched gender norms.
'Everyday Peacebuilding' and Uneven Gains
In a context marked by violence and conflict, the case study illustrates that women-led 'everyday peacebuilding' through cooperation, sustainable agriculture and collective sharing of resources solidifies community trust while reducing tensions induced by climate stress. The authors argue that Somali women in the studied cases are central actors in securing water security, food systems and local peace, not passive recipients of aid.
A feminist political ecology analysis in the paper finds that these gains are unevenly distributed: women from minority clans and those living in Internally Displacement Persons' camps did not benefit equally.
Ilaha iyo xuquuqda sawirka
Sawir: ReliefWeb Updates Xigasho



