
Iraaq: Iska horimaad ku saabsan Jurf al-Sakhar oo u dhexeeya dowladda iyo Kataib Hezbollah
Dowladda al-Zaidi waxay dalbatay in milishiyada laga saaro aagga, Kataib Hezbollahna way diiday.
Jurf al-Sakhar, oo qiyaastii 50 kiiloomitir koonfur ka xigta Baqdaad, waxaa muddo qiyaastii 12 sano gacanta ku hayay milishiyada Kataib Hezbollah ee xiriirka dhow la leh Iran, iyadoo aan ciidammo dowladeed ama warbaahin loo ogolaan gelitaanka. Dowladda cusub ee Ra'iisul Wasaare Ali al-Zaidi ayaa dalbatay in ay ka baxaan aagga.
Aagga iyo taariikhda Jurf al-Sakhar
Jurf al-Sakhar waxay hore u lahayd qiyaastii 89,000 oo qof, laakiin markii Daacish xukunka qabsatay 2014, dad badan ayaa barakacay, aaggana waxaa qabsaday Kataib Hezbollah oo qayb ka ah Ciidamada Xoreynta Dadweynaha (PMF) ee u hoggaansan Iran. Muddo 12 sano ah, kumanaan kun oo barakacayaal ah oo badankood Sunniyiin ah lama ogola in ay ku noqdaan guryahooda. Milishiyada waxay magaca aagga ka beddeleen Jurf al-Sakhar oo macneheedu yahay 'daam dhagax ah' una beddeleen Jurf al-Nasr oo macneheedu yahay 'daam guul'.
Waxaa jiray warar xog-ogaal ah oo ku saabsan xabsiyo qarsoodi ah, xabaalo wadareed, iyo soo saarista iyo kaydinta hubka iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyo sidoo kale tahriibinta saliidda. Laba qof oo ay kala yihiin cilmi-baare Israa'iili ah iyo weriye Maraykan ah oo milishiyo Iraaqi ah ay afduubtay ayaa la rumeysan yahay in lagu hayay aagga.
Dowladda oo dalbatay bixitaanka milishiyada
Warbixin horraantii Nofembar loo diyaariyay dowladda Iraaq ayaa sheegtay in Kataib Hezbollah ay tahriibisay saliid dowladeed oo qiimaheedu gaarayo boqolaal milyan oo doolar tan iyo 2021, taas oo laga soo qaaday tubooyinka saliidda ee ku wareegsan Jurf al-Sakhar. Kataib Hezbollah way beenisay warbixintaas. Dowladda al-Zaidi waxay sameysay xarigyo ku saleysan warbixinta waxayna dalbatay in Kataib Hezbollah ay ka baxdo aagga maalinta Jimcaha, 20 Nofembar.
Afhayeen u hadlay Kataib Hezbollah ayaa diiday dalabkaas, isagoo sheegay in ay ka bixi doonaan 'xitaa maydadkayaga korkooda'. Al-Zaidi wuxuu amray ciidamada ammaanka dowladda in ay hareereeyaan aagga, halka Kataib Hezbollah la sheegay in ay keentay ciidamo dheeraad ah. Goobjoogayaal ayaa ku tilmaamay iska horimaadkan mid ka mid ah kuwa ugu khatarsan uguna muhiimsan ee u dhexeeya dowlad Iraaqi ah iyo milishiyo ay Iran taageerto muddo ka badan labaatan sano.
Falanqayn iyo heshiis la soo sheegay
Ulf Laessing oo madax ka ah mashruuca Suuriya iyo Iraaq ee Jaamacadda Konrad Adenauer ee Jarmalka ayaa u sheegay DW in al-Zaidi uu doonayo in uu hubka ka qaado milishiyada oo uu dowladda ku daro, laakiin uu ku socdo dhul khatar ah oo u baahan taxaddar. Hayder al-Shakeri oo cilmi-baare ka ah machadka Chatham House ayaa u sheegay DW in al-Zaidi uu si dhab ah u doonayo in uu joojiyo gacan-ku-haynta Kataib Hezbollah, isagoo sheegay in ciidamada dowladda la geeyay aagga.
Al-Shakeri wuxuu sheegay in haddii dagaal dhab ah dhaco, millatariga Iraaq uu leeyahay agab ka badan Kataib Hezbollah, laakiin guul fudud aanay jirin sababtoo ah Kataib Hezbollah waxay ku khasbi kartaa qaabab aan toos ahayn, cadaadis siyaasadeed iyo shabakado ku dhex leh dowladda. Wuxuu intaa ku daray in heshiiska ugu macquulsan uu yahay in la tirito kali-talisnimada Kataib Hezbollah halkii PMF laga saari lahaa aagga. Laessing ayaa sheegay in heshiisku uu fiican yahay sababtoo ah wuxuu ka hortagayaa rabshadaha, isagoo ku tilmaamay calaamad siyaasadeed.
The militia rejected the prime minister's ultimatum, but Reuters reported a deal allowing government forces into the area on Friday.
Iraq's new government, led by Prime Minister Ali al-Zaidi, has demanded that Kataib Hezbollah leave Jurf al-Sakhar by Friday, Nov. 20, after a report alleged the Iran-allied militia smuggled state oil. The militia refused, and state forces surrounded the area.
A Militia-Held Area South of Baghdad
Jurf al-Sakhar lies around 50 kilometers (31 miles) south of Baghdad. Kataib Hezbollah, part of the Popular Mobilization Forces and pledged to Iran, has controlled it for around 12 years, barring government troops and news media. Its fighters renamed it Jurf al-Nasr, or "bank of victory." Tens of thousands of displaced residents, mostly Sunni Muslims, have not been allowed to return.
Oil Smuggling Allegations and the Ultimatum
An early November report for the Iraqi government says that since 2021 Kataib Hezbollah has smuggled hundreds of millions of dollars' worth of state-owned oil from pipelines around Jurf al-Sakhar; the group denies this. Al-Zaidi's government made arrests based on the report and set the Nov. 20 deadline. A spokesperson said the group would not withdraw "not even over our dead bodies."
A Reported Compromise and Its Limits
Al-Zaidi announced a new security plan involving other PMF members, state forces and police; Kataib Hezbollah rejected it. Late Thursday, Reuters reported that, according to three anonymous officials, all parties had agreed to let government forces enter on Friday. Ulf Laessing of the Konrad Adenauer Foundation told DW: "It might not be what al-Zaidi initially hoped for but it's still a political signal."
Ilaha iyo xuquuqda sawirka
Sawir: DW World Xigasho



