
Madaxweynaha Masar iyo saddex dal oo kale ayaa ka hadlay dagaallada Soomaaliya iyo Itoobiya
Madaxweynaha Masar, Isaias Afwerki, Hassan Sheikh Mohamud iyo sarkaal sare ee dalka Suudaan ayaa isku raacay in la xaliyo khilaafaadka gobolka si naxariis ah. Kulankoodii ka dhacay Magaalada New Alamein ayaa soo saaray qoraal ay ku baaqeen wadahadallo, iyadoo Itoobiya ay ku eedeysay dalalkaas inay taageerto kooxda dagaalamaysa.
Qoraalka Iskaashiga iyo Khilaafaadka Itoobiya
Madaxda Masar, Eritrea, Soomaaliya iyo Suudaan ayaa shalay soo saaray qoraal isku mar ah, iyagoo ku baaqay in la xaliyo dhibaatooyinka gobolka si siyaasadeed oo naxariis ah. Qoraalka ayaa intaas ku daray in la ilaaliyo xuduudaha biyaha iyo in la xakameeyo dhaqaalaha badda. Masar iyo Suudaan ayaa Itoobiya ka digay inay qaaddo tallaabooyin kala goyn ah oo saameyn ku yeelan kara dalalka hoose. Madaxweyne el-Sisi ayaa sheegay in caqabadaha xuduudaha ahi u baahan yihiin 'wadahadal, isku dhac maaha'.
Itoobiya ayaa dalalkaas saddexda ah ku eedeysay inay taageerto kooxda ciidamada dagaalamaysa dalkaas. Masar, Eritrea iyo Suudaan ayaa si cad u diiday eedeymahaas. Eritrea ayaa sheegtay in Itoobiya ay raadineyso fursad ay ku weerarto dalkaas. Sidoo kale, Eritrea ayaa sheegtay in Itoobiya ay dooneyso inay helaan deegaan badda ah, taasoo keentay in la hadal hayo xakameynta badda.
Dagaalka Soomaaliya iyo Xaaladda Tigray
Qoraalka ayaa sidoo kale diyaarsaday in la xaliyo dagaalka Soomaaliya, kaasoo ka socda tan iyo April 2023. Dagaalka ayaa ka dhex socda ciidamada dowladda iyo ciidamada RSF. Dowladda Suudaan ayaa qoraalka ku taageertay dowladda ciidamada ee dalkaas, iyadoo loo baahan yahay in la xalliyo dagaalka si siyaasadeed.
Itoobiya ayaa dagaal kula jirta kooxo isugu jira labo iyo toban kooxood, kuwaas oo ka mid ah TPLF. Ciidamada dowladda ayaa dib u soo laabtay magaalada Mekelle, iyadoo TPLF ay sheegtay inay ka baxday magaaladaas si ay uga shaqeyso meel kale. Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sheegay in dowladda Soomaaliya ay ogolaan lahayd in Itoobiya ka faa'iideysato deegaannada Soomaaliya, haddii la isku raaco.
Leaders of Egypt, Eritrea, Somalia, and Sudan issued a joint declaration on Sunday calling for peaceful solutions to escalating conflicts across the Horn of Africa. The statement, released after a meeting in New Alamein City, addresses the civil war in Sudan and intensified fighting in Ethiopia while warning against unilateral measures that harm downstream states.
Diplomatic Push for Stability Amid Regional Tensions
Egyptian President Abdel Fattah el-Sisi, Eritrean President Isaias Afwerki, Somali President Hassan Sheikh Mohamud, and Sudanese army chief Abdel Fattah al-Burhan met to address cross-border challenges. El-Sisi emphasized that such issues require 'a dialogue, not confrontation'. The declaration backed Sudan's military-led government and called for a political process led by Sudanese parties, noting the conflict has been ongoing since April 2023 between the army and the Rapid Support Forces (RSF).
The leaders also stated that control of the Red Sea should remain with coastal states. This stance appears to counter Ethiopia's pursuit of sovereign access to the sea. Somalia's President Mohamud clarified that Mogadishu does not object to Ethiopia securing commercial access through Somali ports, provided it is agreed with Somalia. Egypt and Sudan warned against 'unilateral measures' that harm downstream states, referencing long-standing disputes over Ethiopia's Grand Ethiopian Renaissance Dam on the Nile.
Ethiopia Accuses Neighbors of Interference as Fighting Intensifies
The joint declaration was issued as fighting escalated in Ethiopia between federal forces and a seven-group armed alliance, including the Tigray People's Liberation Front (TPLF). Ethiopian officials have accused neighboring Eritrea of directly backing the rebel alliance. In response, Eritrea's Information Minister Yemane Gebremeskel posted on X that Addis Ababa was trying to create a pretext for attacking Eritrea.
Government and allied forces retook the city of Mekelle on Sunday after the TPLF said it 'temporarily moved out of' Tigray's regional capital to 'operate from somewhere else'. According to Ethiopian state media reports, former Tigray interim leader Abraham Belay stated that the federal government is preparing a new temporary administration for the region and hopes to hold regional elections within months.
Ilaha iyo xuquuqda sawirka
Sawir: Al Jazeera English Xigasho



