
Daraasad Tijaabo ah: 89% Ka Mid Ah Adhijirrada Karamoja Waxay Xilliga Qalalan U Guuraan Xagga Biyaha Iyo Daaqa
Daraasadda ayaa xustay in 58% ka mid ah adhijirradu u guureen waqti ka duwan sidii caadada ahayd, taas oo loo aaneynayo saameynta isbeddelka cimilada.
Daraasad tijaabo ah oo lagu sameeyay qaybo ka mid ah aagga Karamoja ayaa muujisay in 89% ka mid ah adhijirrada ka gudba xadka Kenya iyo Uganda ay xilli qalalan u guuraan iyagoo raadinaya biyo iyo daaq, sida lagu sheegay warbixin cusub.
Guurka xilliyeedka iyo sababaha ka dambeeya
Daraasadda ayaa xustay in 41% ka mid ah kooxaha adhijirradu ay inta badan guureen xilliga qalalan, oo u dhexeeya Diseembar–Maarso iyo Luulyo–Sebtembar, iyagoo raadinaya daaq iyo biyo. Kooxo kale waxay guureen xilliyada qalalan iyo qoyan labadaba (29%), halka 26% guurkooda la diiwaangeliyay xilliga qoyan oo keliya (Abriil–Juun iyo Oktoobar–Nofembar), 4%na aan lahayn nidaam xilliyeed joogto ah.
Saameynta isbeddelka cimilada iyo xadka gudbidda
58% ka mid ah kooxaha adhijirradu waxay u guureen raadinta daaq iyo biyo waqti ka hor ama ka dib sidii caadada ahayd, taas oo loo aaneynayo saameynta isbeddelka cimilada. Daraasadda ayaa sheegtay in arrintan ay ka qayb qaadanayso 59% guurka xadka gudba. Guurka xadka gudba waa mid caadi ah aagga oo dhan, isagoo lagu taageerayo heshiisyo dhaqameed iyo kuwa dowladda oo ku saabsan wadaagga kheyraadka.
Caqabadaha iyo qalabka la adeegsanayo
Guurka xadka gudba waxaa caqabad ku ah cudurro dillaaca, adeegyo xoolo-dhaqameed oo xaddidan iyo cadaadis sii kordhaya oo ku yimaada kheyraadka biyaha. Nidaamyada digniinta hore ee ku salaysan tilmaamayaasha dhaqameed ayaa muhiim ah, laakiin xiisadaha ka jira goobaha biyaha iyo xaaladda xoolaha oo sii xumaaneysa ayaa muujinaya nuglaanta nidaamyada xoolo-dhaqatada. Qalabka La Socodka Guurka Xoolaha (TTT) ayaa u soo baxay hal-abuur qiimo leh oo bixiya aragtiyo ku salaysan xogta si loo hagayo yareynta colaadaha, maaraynta kheyraadka iyo istaraatijiyadaha la qabsiga cimilada.
A pilot study on the Kenya–Uganda border finds that most herding groups move in search of pasture and water, with climate change shifting the timing of migrations.
Cross-border movement of people and livestock remains a critical adaptive strategy across the East and Horn of Africa, and a pilot study in the Karamoja cluster on the Kenya–Uganda border shows transhumance remains a mainstay of local livelihoods.
Pasture and water drive seasonal movement
Seasonal transhumant movements are primarily driven by the search for pasture and water. The pilot study found that 41% of herding groups moved mainly during the dry season, in December–March and July–September. Another 29% moved in both dry and wet seasons, 26% moved only in the wet season, in April–June and October–November, and 4% showed no regular seasonal pattern.
Climate change shifts the timing of migration
Climate change is increasingly altering migration patterns and driving movements earlier or later than usual. Attributed to climate change impact, 58% of herding groups moved in search of pasture and water either earlier or later than the usual time of year, and this contributes to 59% of the cross-border movements recorded in the study.
Cross-border movement and its pressures
The majority of herding groups, 89%, who move across the borders of Kenya and Uganda in parts of the Karamoja cluster cited the search for water and pasture during the dry season as the driver of transhumant movements. Cross-border mobility is supported by traditional and government resource-sharing agreements, but it is challenged by disease outbreaks, limited veterinary services and mounting pressure on water resources.
Ilaha iyo xuquuqda sawirka
Sawir: ReliefWeb Updates Xigasho



